Pierwotnie płyta kompaktowa (Compact Disc) miała zastąpić winylowe płyty muzyczne. Obecnie jest uniwersalnym nośnikiem mogącym przechowywać praktycznie dowolne dane komputerowe. Jej pojemność jeszcze nie tak dawno była ogromna w porównaniu z pojemnością twardych dysków, nie wspominając o dyskietkach. Dziś to zaledwie ułamek procenta pojemności przeciętnego dysku... Standardowa płyta CD mieści około 74 minut muzyki stereofonicznej nagranej cyfrowo z 16-bitową rozdzielczością oraz systemem korygowania błędów odczytu albo około 650 MB danych. I kończąc ten wątek historyczny może warto odnotować, że pierwsze komputerowe czytniki o jednokrotnej szybkości pojawiły się w roku 1994.

1. Płyta CD - podstawowe dane

Płyta CD (compact disc) jest poliwęglanowym krążkiem o średnicy 120 mm. W środku znajduje się otwór o średnicy 15mm. Nagrywana - i oczywiście odtwarzana - jest od środka na zewnątrz.

Powierzchnia czynna zawiera długi ciąg mikroskopijnych wgłębień, które odpowiadają binarnemu 0. Każde wgłębienie ma 0,5 µm szerokości i od 0,83 µm do 3,56 µm długości (notka: długość fali zielonego światła wynosi około 0,5µm).

Nagrania są oddzielone od siebie przerwą szerokości 1,6 µm. Wgłębienia są mechanicznie wytłaczane w płycie. Jaka jest ich wielkość można zobaczyć na pniższym rysunku, na którym z zachowaniem skali można porównać grubość włosa, który od zawsze był stosowany do określenia czegoś bardzo cienkiego.

Pokrywa je cienka warstwa (60-100 nm) metalu (aluminium, złota lub srebra). Dla porównania - średnica atomu to mniej więcej 0,1 nm, więc ta warstwa jest naprawdę cienka - kilkaset atomów grubości. Dodatkowa warstwa polimeru (10-30 µm) pokrywa metal. W końcu etykieta jest pokrywana serigrafią. Warto zwrócić uwagę na fakt, że wgłębienia są dużo bliżej serigrafii (20 µm), niż strony odczytu (ponad 1 mm). Dlatego łatwiej jest o stałe uszkodzenie płyty przez zadrapanie górnej powierzchni niż dolnej. Płytę porysowaną od strony czynnej da się jeszcze uratować, zadrapania etykiety kwalifikują ją zaś do wyrzucenia.