Każdy choć raz, z czystej ciekawości, wrzucił płytkę DVD do komputerowego czytnika. Spróbujmy dowiedzieć się co tam robią te dziwne pliki.

Po otworzeniu płytki w komputerze zobaczymy dwa katalogi:

Pierwsze spojrzenie

Pierwszy z tych katalogów jest na ogół pusty (znajduje zastosowanie w przypadku płyt DVD-Audio). Zawartość drugiego jest znacznie bardziej interesująca. Jako przykład wybrałem polskie wydanie filmu Hero:

 Katalog: D:\VIDEO_TS

2001-03-29  09:35              .
2001-03-29  09:35              ..
2003-12-05  11:09            16 384 VIDEO_TS.BUP
2003-12-05  11:09            16 384 VIDEO_TS.IFO
2003-12-05  11:09         8 792 064 VIDEO_TS.VOB
2003-12-05  11:09            83 968 VTS_01_0.BUP
2003-12-05  11:09            83 968 VTS_01_0.IFO
2003-12-05  11:09       149 667 840 VTS_01_0.VOB
2003-12-05  11:13     1 073 201 152 VTS_01_1.VOB
2003-12-05  11:17     1 073 670 144 VTS_01_2.VOB
2003-12-05  11:20     1 073 512 448 VTS_01_3.VOB
2003-12-05  11:24     1 073 606 656 VTS_01_4.VOB
2003-12-05  11:27       970 760 192 VTS_01_5.VOB
2003-12-05  11:27            88 064 VTS_02_0.BUP
2003-12-05  11:27            88 064 VTS_02_0.IFO
2003-12-05  11:28        36 261 888 VTS_02_0.VOB
2003-12-05  11:28            10 240 VTS_02_1.VOB
2003-12-05  11:28            14 336 VTS_03_0.BUP
2003-12-05  11:28            14 336 VTS_03_0.IFO
2003-12-05  11:28       222 601 216 VTS_03_1.VOB
2003-12-05  11:28            40 960 VTS_04_0.BUP
2003-12-05  11:28            40 960 VTS_04_0.IFO
2003-12-05  11:32     1 073 588 224 VTS_04_1.VOB
2003-12-05  11:34       410 839 040 VTS_04_2.VOB
              22 plik(ów)   7 166 998 528 bajtów

• pliki VOB - zawierające obraz, dźwięk i napisy
• pliki IFO - zawierające informacje sterujące odtwarzaniem (w których miejscach zaczynają się rozdziały, gdzie znajduje się dana ścieżka dźwiękowa itp)
• pliki BUP - są kopią zapasową plików IFO.

Tytuły choć nie płyt

Gdy popatrzymy na zawartość katalogu VIDEO_TS chwilę dłużej zauważymy, że pliki IFO, BUP i VOB łączą się w pewne grupy o wspólnej pierwszej części nazwy:

2003-12-05  11:28            40 960 VTS_04_0.BUP
2003-12-05  11:28            40 960 VTS_04_0.IFO
2003-12-05  11:32     1 073 588 224 VTS_04_1.VOB
2003-12-05  11:34       410 839 040 VTS_04_2.VOB

Taka grupa nosi nazwę tytuł lub titleset i stanowi pewną autonomiczą całość. Pliki VTS_0x_1.VOB, VTS_0x_2.VOB itd zawierają główny materiał. Specyfikacja DVD Video ogranicza liczbę VOB'ów titlesetu do dziesięciu wliczając w to VTS_0x_0.VOB. Ten zerowy plik zawiera menu. Takich titlesetów na płycie zazwyczaj jest kilka, nie może być ich jednak więcej niż 99. Największy na ogół zawiera główny film. Mniejsze (takie jak ten z przykładu powyżej) zawierają dodatki, zapowiedzi itp.

Spośród titlesetów jeden jest uprzywilejowany (i tak naprawdę nie jest titlesetem). Chodzi o VIDEO_TS.IFO, VIDEO_TS.BUP i VIDEO_TS.VOB. Stacjonarne odtwarzacze wczytują je jako pierwsze. Plik VIDEO_TS.VOB czasem przechowuje tylko ostrzeżenia dotyczące legalności użytkowania płyty a czasem (zwłaszcza w przypadku płyt wydawanych na rynki kilku krajów) znajduje się tam menu wyboru wersji językowej całej płyty (tak jak to jest na polskich wydaniach filmów "Piękny umysł" czy "Władca Pierścieni"). W VIDEO_TS.IFO ukryte są informacje o ilości titlesetów oraz jakie są parametry każdego z nich (rozdzielczość, liczba klatek na sekundę, liczba ścieżek audio i napisów, czas trwania, aspect ratio itp). Zawartość VIDEO_TS.* odtwarzana jest zawsze jako pierwsza, o tym co należy pokazać w następnej kolejności decyduje zawartość pliku VIDEO_TS.IFO i wcale nie musi to być titleset o numerze pierwszym.

Video OBject

Przyjrzyjmy się teraz samym VOB'om. Materiał w nich zawarty podzielony jest na części zwane komórkami (ang. cell). Z punktu widzenia analizy DVD Video komórki stanowią najmniejszy fragment filmu. Kolejność odtwarzania komórek ustalona jest w jednym lub więcej PGC (od angielskiego ProGram Chains czyli po prostu programie). Wybierając w menu wyboru sceny płytki tak na prawdę przeważnie wybieramy właśnie konkretną komórkę. Czemu przeważnie? Czasami, by uprościć sterowanie odtwarzaniem, komórki grupowane są w tzw VOB ID. Takie grupowanie wykorzystywane jest na przykład na płytach wykorzystujących tzw multi-angle czyli możliwość obejrzenia danej sceny z różnych kamer. Każdy taki widok to osobna grupa komórek czyli osobny VOB ID. Podobne grupy tworzone są na płytach zawierających film z dwoma zakończeniami wybieranymi przez użytkownika. Wspólna część filmu na ogół stanowi jeden VOB ID a każde z zakończeń to kolejna grupa komórek.

Łańcuszki...

Łańcuszki czyli PGC były już wspomniane jako narzędzie kontrolujące kolejność odtwarzania VOB IDów. Na tym ich rola jednak się nie kończy. PGC są odpowiedzialne za wszelkiego rodzaju interaktywny aspekt DVD-Video. Gdy wybierasz jedną z dostępnych ścieżek audio, krótki programik PGC ustawia odpowiednio parametry odtwarzania filmu. Dość często można spotkać płyty, na których film obsługiwany jest przez kilka PGC. Każdy z punktów widzenia filmu multi-angle ma swoje własne PGC. Każde z tych PGC ma ten sam czas trwania. W wydaniach gdzie dostępnych jest kilka wersji filmu (kinowa, reżyserska) liczba PGC co najmniej odpowiada liczbie wersji i na ogół każde PGC ma inny czas trwania. Zrozumienie co robi i po co jest potrzebne każde PGC na płycie bardzo pomaga w zrobieniu dobrej kopii zapasowej płytki. Ale o tym w innym artykule....

Robert "Jedi" Ramięga
23 stycznia 2004